Pangkal
JIP MPSS
Sukatan Pelajaran
Tutorial & Kuiz
Contoh Soalan
Rencana & Nota
Ujian Personaliti
Penyelidikan
Latihan Mengajar
Pautan-Pautan

Sebelum Ini Selepas Ini
Peranan Kes Kajian Dalam Pendidikan Guru

horizontal rule

Sumber: Hasil Bengkel Metodologi Latihan Kajian Kes, BPG 1995

Isi Kandungan
bulletKonsep Kes
bulletJenis-jenis Kes Pengajaran
bulletKes Pengajaran
bulletKomponen-komponen Kes
bulletApakah ia Vignette?
bulletCiri-ciri Kes Yang Baik
bulletTujuan Kes
bulletFasa Pembelajaran Berasaskan Kes
bulletTeknik-teknik Penulisan Kes
bulletKegunaan Kes
bulletCara-cara Menggunakan Kes

 

horizontal rule

Konsep Kes

Pada umumnya kes merangkumi pelbagai jenis:

  1. Kes Intrinsik: Kajian bertujuan untuk memenuhi kehendak-kehendak intrinsik penyelidik.
  2. Kes Instrumental: Kajian bertujuan untuk memahami sesuatu teori dengan lebih mendalam
  3. Kes Kolektif: Sama seperti kes instrumental yang boleh dikaitkan dengan kes-kes lain.
  4. Kes Pengajaran: Kes untuk menjelaskan sesuatu permasalahan untuk dijadikan panduan pengajaran-pembelajaran
  5. Biografi: Kes tentang seseorang ditulis secara kronologis
  6. Dokumentari televisyen: Kadang kala dikategorikan sebagai kes dengan cara yang tersendiri.
  7. Kes Legal: Digunakan sebagai rujukan untuk menjelaskan prinsip undang-undang.
Jenis-jenis Kes Pengajaran

Lee S. Shulman mengenalpasti 3 jenis kes pengajaran:

  1. Prototype - Menghuraikan tentang prinsip-prinsip teori
  2. Precedents - Sebagai panduan atau rujukan
  3. Parables - Menghuraikan tentang norma-norma dan nilai-nilai
Kes Pengajaran

Menurut Judith H. Shulman dan Joel A. Colbert, kes adalah peristiwa atau rentetan peristiwa yang dramatik, "candid" dan menarik tentang pengajaran pembelajaran. Ia boleh ditulis oleh guru atau penyelidik dan menggambarkan sesuatu masalah atau delima yang sengaja diolah untuk mencetuskan perbincangan.

Kes bukan sahaja cerita biasa malah fungsinya lebih luas daripada itu. Ia boleh menjadi wacana untuk meluaskan pengetahuan.

Komponen-komponen Kes
  1. Permasalahan: peristiwa khusus atau rentetan peristiwa
  2. Konteks: latar belakang kes
  3. Huraian Lanjut: huraian tentang peristiwa
  4. Refleksi: analisis dan renungan kendiri
  5. Reaksi: komen dan pandangan daripada pihak-pihak yang berkenaan

Permasalah, konteks dan refleksi boleh diharapkan menjadi vignette.

Apakah ia Vignette

Vignette menceritakan dengan lebih jelas perilaku sesuatu peristiwa, sebab dan akibatnya dan pemikiran serta perasaan yang berterusan daripada mereka yang terlibat.

Ciri-ciri Kes Yang Baik
  1. Memberi tumpuan kepada peristiwa atau rentetan peristiwa yang khusus
  2. Masalah tertumpu kepada cabaran dan dilema
  3. "Cerita" mempamerkan "cerita benar" sehingga boleh dihayati oleh pembaca.
  4. Kes hendaklah "diolah" sepaya dapat merangsang penganalisisan dan perbincangan.
  5. Kes adalah kompleks - terdapat satu cerita utama yang mengandungi beberapa masalah lain
  6. Kes mengandungi maklumat yang terperinci dan mencukupi; contohnya dialog
  7. Hampir semua maklumat berkait dengan kes adalah padat, tepat dan relevan.
Tujuan Kes
  1. Digunakan sebagai alat latihan dalam perkhidmatan pendidikan untuk meningkatkan mutu profesionalisme pendidikan serta pentadbir melalui perbincangan terhadap peranan dan tanggungjawab masing-masing.
  2. Memperbaiki amalan pengajaran dan pembelajaran dalam bilik darjah melalui proses reflektif yang akan membawa celik akal tentang isu-isu pengajaran dan pembelajaran hasil dari perbincangan kumpulan
  3. Mengintegrasikan dapatan kejian dengan amalan profesional dan ini dapat merapatkan jurang natara teori dan amalan dalam pendidikan.
  4. Merancang penulisan tentang pengalaman dan isu-isu yang kurang dikurang diberikan perhatian.
  5. Membuat koleksi kes-kes yang boleh dijadikan bahan rujukan untuk digunakan dalam pengajaran dan pendidikan guru. Himpunan ini boleh dijadikan asas ke arah tindakan pada masa akan datang.
  6. Membentang dan meneliti prinsip-prinsip, teori-teori pendekatan-pendekatan dan tindakan alternatif bagi memperbaiki proses pengajaran dan pembelajaran.
Fasa Pembelajaran Berasaskan Kes

Pembelajaran berasaskan kes boleh dibahagikan kepada tiga fasa utama seperti penulisan, penggunaan dan penyebaran.

Kes perlu ditulis sebelum ia dapat digunakan dalam proses pengajaran pembelajran di bilik darjah. Dalam proses penulisan kes perkara utama yang perlu diambil kira ialah kes itu sendiri, refleksi dan reaksi. Kes-kes yang sesuai digunakan dalam bilik darjah perlu ada masalah, di mana pelaksanaan tidak sebagaimana yang dirancang dan adanya usaha bagi mebaiki keadaan. Sama ada sesuatu kes itu ada refleksi dan reaksi atau tidak, tidak akan mencacatkan penggunaannya dalam bilik darjah.

Setelah adanya kes yang ditulis, barulah boleh digunakan dalam pengajaran. Dalam fasa ini, perkara utama yang perlu diambil perhatian dan rumusan. Semasa kes dibaca secara individu, objektif pembelajaran yang dihajatkan perlu diberi fokus. Pembelajaran berasaskan kes ini akan berakhir dengan rumusan. Di antara perkara utama dalam rumusan yang tidak boleh ditinggalkan adalah apa yang dapat dan boleh dipelajari dari kes yang dibincangkan.

Bagi tujuan perkongsiaan pengalaman dan mempertingkatkan keberkesanan penggunaannya dalam bilik darjah, idea pembelajaran berasaskan kes perlu disebarluas. Di antara langkah penyebarannya termasuklah membukukan kes-kes tersebut dan menjalankan kajaian dan penyelidikan. Dapatan dari kajian dan penyelidikan boleh dibentengkan dalam seminar dan konferens.

Teknik Penulisan Kes

Terdapat 3 peringkat dalam penulisan kes: SEBELUM, SEMASA, DAN SELEPAS

bulletSebelum Menulis
  1. Perlu memikirkan perkara-perkara berikut:
    bulletApakah cerita pengajaran dan pembelajaran yang hendak ditulis?
    bulletApakah cerita pengajaran dan pembelajaran yang hendak ditulis?
    bulletApakah kisah di bilik darjah yang benar-benar ingin disampaikan?
    bulletApakah tujuan kes itu?
    bulletApakah perbincangan yang ingin dicetuskan?
    bulletSiapakah sasaran cerita ini dan apakah jenis pengetahuan dan pengalaman yang  boleh disumbangkan?
    bulletDalam situasi manakah isu boleh digunakan?
    bulletAdakah penekanan kes kepada beberapa isu atau satu isu sahaja?
  2. Mengenalpasti dan memilih bidang:
    bulletKurikulum dan pengajaran
    bulletInteraksi dengan pelajar dan lain-lain.
bulletSemasa Menulis
  1. Memberi perhatian kepada perkara-perkara berikut:
    bulletPanjang kes antara 2 - 4 muka surat.
    bulletSeronok untuk dibaca dan mempunyai unsur dramatik
    bulletJelas dan mudah dibaca
    bulletBoleh menggunakan nama samaran bagi melindungi pembaca segera menghayati istuasi yang dicetuskan dan juga menimbulkan rasa ingin tahu tentang apa yang berlaku selanjutnya.
    bulletTidak terlalu memikirkan tentang kualiti penulisan pada daraf awal.
bulletSelepas Menulis
  1. Penulis perlu menyemak perkara-perkara berikut:
    bulletApakah isu(2) dalam kes selaras dengan tujuan penulisan?
    bulletApakah maklumat tambahan yang diperlukan?
    bulletDari manakah maklumat tambahan yang diperlukan?
    bulletSiapakah yang perlu dilibatkan?
    bulletAdakah kes ini menjejaskan sesuatu masalah secara eksplisit atau adakah tujuan anda supaya pembaca mengenalpasti masalah?
    bulletAdakah kes ini boleh digunakan tanpa bantuan kes atau bahan atau huraian atau reaksi lain?
    bulletHarus membaca, menyemak dan memurnikan daraf - jika perlu, minta pandangan atau bantuan daripada orang lain.
Kegunaan Kes
  1. Pengajaran
    bulletSebagai rujukan (precedent) untuk menyelesai masalah.
    bulletDigunakan dalam pengajaran yang melibatkan moral dan etika.
    bulletMenggalakkan guru pelatih berfikir sebagai guru terlatih
    bulletMemberi keyakinan kepada guru pelatih menangani cabara
  2. Penulisan
    bulletSebagai model untuk menulis kes-kes lain
  3. Penyelidikan
    bulletSebagai bahan rujukan para penyelidikan pendidikan
    bulletSebagai satu metodologi penulisan penyelidikan pendidikan
  4. Pembacaan
    bulletSebagai sumber bacaan dan rujukan tambahan.
Cara-cara Menggunakan Kes
  1. Memilih kes yang sesuai
    bulletMemastikan isu(2) dalam kes adalah jelas dan mencukupi untuk mencetuskan perbincangan.
  2. Mengedarkan kes
    bulletDiberikan sebelum pengajaran
    bulletDiberikan pada permulaan pengajaran
  3. Menguruskan pelajar untuk perbincangan
    bulletsecara kelas
    bulletsecara kumpulan kecil
    bulletsecara pasangan
    bulletsecara individu
  4. Mengemukakan soalan-soalan tugasan
    bulletKenalpasti masalah-masalah yang dihadapi oleh guru pelatih di dalam kes tersebut.
    bulletCadangkan penyelesaikan bagi mengatasi masalah-masalah tersebut
    bulletApakah risiko-risiko yang mungkin dihadapi sekiranya penyelesaian tersebut diambil?
    bulletApakah implikasi kes tersebut kepada anda?
    bulletApakah strategi alterantif yang boleh dilaksanakan oleh pelatih tersebut?
    bulletBandingkan kes tersebut dengan kes-kes lain yang pernah anda kaji?
    bulletApalah prinsip-prinsip atau generalisasi-generalisasi yang anda diapati dari kes tersebut?
    bulletKaitkan kes-kes ini dengan teori-teori yang telah anda pelajari?
  5. Strategi Pelaksanaan
    bulletMembincangkan keseluruhan kes
    bulletMembincangkan kes - bahagian demi bahagian
    bulletMembincangkan kes berdasarkan pembacaan topik yang berkaitan
    bulletForum
    bulletSumbangsaran atau sei "buzz"
  6. Rumusan
    bulletKaitan teori dengan amalan
    bulletMerumuskan jawapan-jawapan bagi soalan-soalan tugasan

     

horizontal rule

Jabatan Ilmu Pendidikan
Maktab Perguruan Sandakan
Beg Berkunci No. 31,
90009 Sandakan, Sabah.
Tel: 089-218610
Faks: 089-213814
Disediakan oleh:
Ng Kim Choy (M.Tech.Mgt., B.A.(Hons.), Dip.Ed.),
Ketua Jabatan, Jabatan Ilmu Pendidikan, MPSS.
31 Ogos 2000
http://www.teachersrock.net